Lawenda wąskolistna
Lavandula angustifolia
W skrócie
Olejek z lawendy wąskolistnej to najbardziej uniwersalny olejek eteryczny: łagodny dla skóry, tradycyjnie stosowany wieczorem na wyciszenie i przy drobnych podrażnieniach. Jego profil to około 35 % linalolu i 30 % octanu linalylu. Bezpieczny w dyfuzji dla dzieci od 3 lat i w ciąży po pierwszym trymestrze.
Karta olejku
- Nazwa łacińska
- Lavandula angustifolia
- Rodzina botaniczna
- Lamiaceae (jasnotowate)
- Chemotyp
- linalol / octan linalylu
- Część rośliny
- kwitnące wierzchołki
- Metoda ekstrakcji
- destylacja parą wodną
- Pochodzenie
- Francja, Bułgaria
- Główne składniki
- linalol 25 do 38 %, octan linalylu 25 do 45 %, beta-kariofilen, terpinen-4-ol
Właściwości opisywane w literaturze
Lawenda wąskolistna jest najlepiej przebadanym olejkiem eterycznym. W literaturze aromaterapeutycznej opisywana jest jako:
- wyciszająca i ułatwiająca zasypianie (inhalacja, dyfuzja wieczorna),
- łagodząca dla skóry: drobne podrażnienia, po ukąszeniach, po słońcu (w oleju bazowym),
- składnik mieszanek relaksacyjnych do masażu.
Za ten profil odpowiadają głównie dwa związki: linalol (alkohol monoterpenowy) i octan linalylu (ester). Im wyższy udział estrów, tym olejek jest „miększy” i bardziej kwiatowy. Lawenda z wysokich upraw (powyżej 800 m n.p.m.) ma zwykle więcej estrów.
Jak stosować
Najprostsze zastosowanie to dyfuzja wieczorem. Do masażu i pielęgnacji rozcieńcz w oleju roślinnym (jojoba, słodkie migdały). Do kąpieli zawsze wymieszaj olejek z emulgatorem (sól, miód, olej), inaczej krople pływają po powierzchni i mogą podrażnić skórę.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
- Dzieci: dyfuzja od 3 lat, na skórę od 3 lat w 0,5 %.
- Ciąża: po 1. trymestrze, wyłącznie zewnętrznie, w niskim stężeniu.
- Nie stosować doustnie bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
- Linalol jest alergenem kontaktowym wymienionym w prawie kosmetycznym UE: osoby z alergią kontaktową powinny wykonać test na skórze.
- Olejek utlenia się z czasem, a utleniony linalol uczula częściej: zużyj w 2 do 3 lat, przechowuj w ciemności.
Z czym łączyć
Lawenda „klei” prawie każdą mieszankę. Najlepsze duety: bergamotka (wyciszenie w ciągu dnia), cedr atlaski (sen), geranium (skóra, pielęgnacja), mięta pieprzowa (1 kropla, na napięciowe bóle głowy).
Jak stosować
| Metoda | Dawka |
|---|---|
| Dyfuzja | 3 do 5 kropli / 100 ml wody, 20 do 30 minut |
| Skóra (masaż) | 1 do 2 % w oleju bazowym (2 do 4 krople / 10 ml) |
| Kąpiel | 4 do 6 kropli wymieszane z łyżką soli lub oleju |
| Inhalacja | 1 do 2 krople na chusteczkę |
Najczęstsze pytania
Lawenda wąskolistna, lawandyna, lawenda szerokolistna: jaka różnica?
Lawenda wąskolistna (angustifolia) jest najłagodniejsza i najbardziej „wieczorna”. Lawenda szerokolistna (latifolia) i lawandyna (x intermedia) zawierają kamforę i 1,8-cyneol, mają ostrzejszy zapach i inne zastosowania.
Czy olejek lawendowy można nakładać bez rozcieńczania?
W literaturze lawenda bywa opisywana jako jeden z nielicznych olejków tolerowanych punktowo bez rozcieńczenia, ale zalecamy zawsze rozcieńczać: 1 kropla w 1 kropli oleju bazowego. Regularne stosowanie nierozcieńczonego olejku zwiększa ryzyko uczulenia.
Jak sprawdzić, czy lawenda jest prawdziwa?
Poproś o analizę GC/MS partii. Proporcja linalolu do octanu linalylu i brak syntetycznego linalolu (obecność naturalnych śladów, np. lawandulolu) są dobrym wskaźnikiem. U nas analiza jest przy każdej partii.
Źródła
- Tisserand R., Young R., Essential Oil Safety, 2nd ed., Churchill Livingstone, 2014.
- Baudoux D., Aromaterapia. Leczenie olejkami eterycznymi, wyd. polskie, 2021.
- Koulivand P.H. i in., Lavender and the Nervous System, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2013.
Receptury z tym olejkiem
Receptura wspierająca przy problemach ze snem
Sen i relaks
Do dyfuzora 30 minut przed snem: 3 krople lawendy wąskolistnej, 2 krople cedru atlaskiego i 2 krople pomarańczy słodkiej na 100 ml wody. Lawenda i cedr są tradycyjnie stosowane wieczorem, pomarańcza łagodzi drzewny profil i sprawia, że mieszankę lubią też dzieci od 3 lat.
Receptura wspierająca przy stresie i napięciu
Stres i emocje
Na chusteczkę lub do inhalatora osobistego: 2 krople bergamotki, 1 kropla lawendy, 1 kropla geranium. Wdychaj przez 2 do 3 minut, gdy czujesz napięcie. Ta sama proporcja pomnożona przez dwa sprawdza się w dyfuzorze w pracy.