Hydrolaty

Dla przypomnienia,

w procesie destylacji otrzymujemy dwa produkty:

  1. Olejek eteryczny (faza olejowa)
  2. Hydrolat (faza wodna)

     Tą drugą nazywa się również „wodą aromatyczną” lub „hydrosolem”. Nazwiemy ją „wodą kwiatową” jeśli częścią rośliny, która będzie destylowana będą kwiaty. Spotkać się można również z tym nazewnictwem w odniesieniu do maceratu płatków kwiatowych w wodzie jak np. w przypadku chabrów czy jaśminu. Należy jednak wiedzieć, że nie mają one walorów terapeutycznych takich jak hydrolaty otrzymywane w drodze destylacji bo po prostu pochodzą od roślin nieposiadających związków aromatycznych co niekoniecznie musi mieć związek z zapachem 🙂

Hydrolaty składają się ze skroplonej pary wodnej wypełnionej molekułami aromatycznymi. Ich właściwości terapeutyczne są zbliżone do olejków eterycznych roślin, z których zostały wytworzone. Bardzo długo nie stosowano ich w terapiach. Ponieważ jest to związek wodny to hydrolaty narażone się na skażenie bakteryjne, ich okres przechowywania jest dużo krótszy, max 12 miesięcy od wytworzenia. Z tych właśnie powodów nie cieszyły się one wielkim powodzeniem. Jednak dzisiaj już wiemy, że działanie hydrolatów można umieścić pomiędzy działaniem olejku eterycznego i homeopatii. Właśnie ze względu na ich słabsze działanie w porównaniu z olejkami eterycznymi mogą być spokojnie stosowane w terapiachkobiet w ciąży, niemowląt oraz małych dzieci bez względu na naturę samego olejku i stanowią dla nich doskonałą alternatywę tam, gdzie występują przeciwwskazania.

Zapach hydrolatów jest o wiele łagodniejszy, delikatniejszy niż olejków eterycznych jednak podobnie jak w ich przypadku, hydrolaty pachną… rożnie. Jedne ładnie, wiatrem, słońcem, łąką i kwiatami inne ziemiście, ciężej. To czy one się komuś podobają czy nie jest absolutnie kwestią indywidualną . Ja osobiście ciężko znoszę zapach olejku z czystka czy geranium a jednocześnie przepadam za zapachami hydrolatów z tych roślin.

Podobnie jak olejki eteryczne hydrolaty stosuje się na kilka sposobów. Terapie hydrolatami nazywa się hydrolaterapią i proszę nie mylić ani z hydrologią ani z hydroterapią  : ) W literaturze fachowej oznacza się je HA lub HD

Stosowanie wewnętrzne

Bez ryzyka dla śluzówek układu pokarmowego hydrolaty mogą być stosowane doustnie. Te metodę stosuje się np. w przypadku problemów trawiennych, w oczyszczaniu wątroby czy nerek. Stosując tę metodę należy zachować następujące proporcje: 3 – 5 łyżek stołowych hydrolatu na 1 litr niegazowanej, niskozmineralizowanej wody lub 1 łyżeczka do herbaty hydrolatu na 1 szklankę wody. Roztwór taki można używać w zależności od potrzeb i hydrolatu również w płukaniu jamy ustnej, gardła, nosa czy irygacjach.

Hydrolaty można również używać w kąpielach. W tym wypadku nie potrzebujemy już rozpuszczać go w mydle jak olejek eteryczny i możemy zaszaleć z ilością : )

Hydrolaty możemy również używać w kuchni! Można nimi przyprawiać potrawy chociaż odradzam tutaj wspomniany hydrolat z geranium ; ) Doskonale sprawdzą się również w przyrządzaniu napojów ciepłych i chłodzących. Połączymy tutaj wiele walorów jednocześnie. Nasze napoje będą pięknie pachnieć, świetnie smakować i będą mieć dobroczynny wpływ na nasz układ trawienny. Np. taka lemoniada cytrynowa z dodatkiem hydrolatu z mięty, mmm pycha!

W żaden sposób nie można ich porównać z aromatami przemysłowymi, które są syntetyczne, nie maja żadnych walorów terapeutycznych nie wspominając o ich szkodliwości.

Hydrolatów nie należy podgrzewać. Zaraz, jak to? A te ciepłe napoje? Dodajemy do nich hydrolatów gdy odrobine przestygną, inaczej przepadną ich właściwości tak zapachowe, smakowe jak i terapeutyczne.

Stosowanie zewnętrzne

Hydrolaty lub ich mieszanki mogą z powodzeniem być stosowane bezpośrednio na skore, w masażach lub w kompresach.

Wytwarzając nasze domowe kosmetyki możemy ich używać jako fazy wodnej, wody kwiatowe dodadzą naszym kremom pięknych zapachów. Możemy wytwarzać nasze własne, indywidualne mieszanki zapachowe. Hydrolaty można również używać w kąpielach. W tym wypadku nie potrzebujemy już rozpuszczać ich w mydle jak olejki eteryczne i możemy zaszaleć z ilością : )

W gospodarstwie domowym można ich użyć do perfumowania np. wody do żelazka chociaż ja uważam ze to trochę grzech 🙂 Za to jak pięknie pachnie:)

Eksperymentujcie! Bawcie się!

Przechowywanie

Podobnie jak olejki eteryczne hydrolaty są wrażliwe na ciepło i światło. Często są przechowywane w butelkach plastikowych ale… ten plastik… Lepiej wybrać te w butelkach szklanych lub inoxowych. Czyste hydrolaty nie zawierają konserwantów, warto na to zwrócić uwagę gdyż dodawanie środków chemicznych w celu przedłużenia terminu ważności zupełnie niszczy sam hydrolat. Czysty hydrolat, a wyłącznie taki nas interesuje, należy przechowywać w lodówce jednak nie dłużej niż rok.

Kilka receptur

Astma alergiczna lub nerwowa

HA Rumianek pospolity 100 ml

HA Bazylia CT linalol 100 ml

HA Mirt czerwony 100 ml

1 łyżeczka do herbaty mieszanki do jednej szklanki letniej wody. Stosować doustnie 3 x dziennie przed posiłkiem w okresie zwiększonego ryzyka infekcji lub stresu.

Kąpiel przeciwreumatyczna

HA Szałwia lekarska 15 ml

HA Rozmaryn 15 ml

HA Jałowiec 15 ml

Dodać hydrolaty do kąpieli, pozostać w niej co najmniej 10 minut.

Kolka niemowlęca

HA Rumianek pospolity 1 łyżeczka do herbaty

Dodawać 2 razy dziennie do mleka. W przypadku karmienia piersią rozpylić bezpośrednio brodawkę.

Bóle w okresie ząbkowania

HA Rumianek pospolity

Rozpylić bezpośrednio do buzi dziecka

Lub

HA Lawenda wąskolistna 50 ml

HA Rumianek pospolity 50 ml

Stosować kilka razy dziennie bezpośrednio na dziąsła.